சங்கராச்சார்யர் அருளிய புனிதமான ஸ்தோத்ரம் - மௌன உபதேசத்தின் உன்னத தத்துவம்
மௌனமான விளக்கத்தாலேயே பரப்பிரம்ம தத்வத்தைப் பிரகடனம் செய்பவரும், யுவவடிவினரும், மிகவும் கிழவர்களான பிரம்ம நிஷ்டர்களான ரிஷிகளை சிஷ்யர்களால் சூழ்ப்பட்டவரும், ஆசார்யருள் தலைசிறந்தவரும், கையில் சின்முத்ரை கூடியவரும், ஆனந்தரூபியும், தன் ஆன்மாவிலேயே ரசிப்பவரும், நகைமுகத்தினருமான தக்ஷிணாமூர்த்தியைப் போற்றுகிறேன்.
மௌன – வ்யாக்2யா - ப்ரகடித - பர ப்3ரஹ்ம தத்வம் யுவானம்
வர்ஷிஷ்டா2ந்தேவஸத்3 – ருஷிக3ணை - ராவ்ருதம் ப்3ரஹ்ம நிஷ்டை2:
ஆசார்யேந்த்3ரம் கரகலித - சின் முத்3ர – மானந்த3 ரூபம்
ஸ்வாத்மாராமம் முதி3தவத3னம் த3க்ஷிணாமூர்த்தி – மீடே3
கண்ணாடியில் காணும் நகரம் போன்றதும், தனக்குள்ளேயே இருப்பதுமான இவ்வுலகை, தூக்கத்தில் தன்னொருவனிடமிருந்தே பலவற்றை உண்டாக்கிக் கனவு காண்பதுபோல் மாயையினால் வெளியில் உண்டானதைப் போல் பார்த்துக் கொண்டிருக்கிறான்.
விழித்துக்கொண்ட ஸமயத்தில் இரண்டில்லாத தன் ஆத்மாவையே நேரில் 'நான் தான் அந்த ஆத்மா' என்று உணருகிறான். இந்த உணர்தலே முக்தியின் வழி.
விச்வம் த3ர்பண த்3ருச்யமான நக3ரீ துல்யம் நிஜாந்தர்க3தம்
பச்யன்னாத்மனி மாயயா ப3ஹிரிவோத்3-பூ4தம் யதா2 நித்3ரயா
இந்த ச்லோகம் ஸச்சிதானந்த ஸம்பத்து பொருந்திய குருவின் உருவமுடைய தெற்கு நோக்கிய தெய்வமான ஸ்ரீ தக்ஷிணாமூர்த்திக்கு நமஸ்காரம் செலுத்துகிறது.
சிருஷ்டிக்கு முன்பு வேற்றுமை இல்லாத நிலை - விதையின் உள்ளே முளை இருப்பதுபோல் அனைத்தும் பரமாத்மாவுக்குள் இருந்தது.
மாயையினால் கற்பித்த தேசம், காலம், அவைகளின் சேர்க்கை ஆகிய வேற்றுமையினால் பற்பலவிதமாக உலகம் உருவானது.
இந்த்ர ஜாலம் செய்பவனைப் போலவும், மஹா யோகியைப் போலவும் தன்னிஷ்டத்தினாலேயே பரமாத்மா சிருஷ்டிக்கிறார்.
பீ3ஜஸ்யாந்தரிவாங்குரோ ஜக3தி3த3ம் ப்ராங் நிர்விகல்பம் புன:
மாயாகல்பித தே3சகாலகலனா வைசித்ர்யசித்ரீக்ருதம்
எந்த பரமாத்மாவினுடைய ஸத்ருபமான வெளிப்பாடே இல்லாமலிருக்கும் பொருளுக்கு ஒப்பான வெளி வஸ்துக்களை அடைந்து விளங்குகிறதோ, அதாவது புற ப்ரபஞ்சம் போல விளங்குகிறதோ அவரே தக்ஷிணாமூர்த்தி.

பற்பல ஓட்டைகளோடு கூடிய குடத்தின் உள்ளே இருக்கின்ற பெரிய விளக்கின் ஒளி அந்த ஓட்டைகள் மூலம் வெளியில் செல்லுவது போல.
ஆத்மாவினுடைய அறிவு கண் முதலிய புலன்களின் வழியாக வெளியில் செல்லுகிறது. "நான் அறிகிறேன்" என்று விளங்குகிறது.
அந்த ஆத்மாவை இந்த எல்லாமான உலகமும் பின்பற்றி விளங்குகிறது. ஆத்மாவே அனைத்திற்கும் அடிப்படை.
இந்த உவமை ஆத்மாவின் அறிவு எவ்வாறு புலன்கள் வழியாக வெளிப்படுகிறது என்பதை அழகாக விளக்குகிறது. விளக்கு ஒன்றே, ஆனால் அதன் ஒளி பல ஓட்டைகள் வழியாக வெளியே செல்கிறது - அதேபோல் ஆத்மா ஒன்றே, அதன் அறிவு பல புலன்கள் வழியாக வெளிப்படுகிறது.
தேகம் - இந்த உடலை "நான்" என்று நினைக்கும் பிழை
ப்ராணன் - மூச்சையே ஆத்மா என்று கருதும் மயக்கம்
இந்த்ரியங்கள் - புலன்களை தன்னுடையது என்று எண்ணுதல்
சலா புத்தி - கணத்திற்கோர் முறை மாறும் புத்தியை நிலையாக கருதுதல்
சூன்யம் - ஒன்றுமில்லாத நிலையை ஆத்மா என்று கருதுதல்
தத்வ வாதிகள், பெண்கள், குழந்தைகள், குருடர்கள், அறிவற்றவர்கள் இவர்களுக்கு ஒப்பாக மிகவும் ஏமாந்தவர்களாக இவற்றை ஆத்மா என்று அறிகிறார்கள். மாயா சக்தியின் விலாஸங்களால் உண்டாக்கப்பட்ட இந்த பெரும் மயக்கத்தை அகற்றுபவர் தக்ஷிணாமூர்த்தி.
ராகு மறைத்த சூர்ய சந்திரர்களுக்கு ஒப்பாக, தூக்கத்தில் மாயையினால் மூடப்பட்டிருக்கும் ஆத்மா ஸத் (இருத்தல்) ரூபமாக மட்டும் இருந்துகொண்டு இந்த்ரியங்களை செயலற்றனவாக அடக்கி இருக்கிறது.

பால்யம் - மாறும் உடல், மாறாத ஆத்மா
யௌவனம் - வளரும் உடல், நிலையான அகம்
வார்த்தக்கியம் - தேயும் உடல், நிரந்தர ஆத்மா
விழிப்பு நிலை
கனவு நிலை
ஆழ்ந்த தூக்கம்
எல்லா அவஸ்தைகளிலும் வேறுபடாமல் தொடர்ந்து வந்துகொண்டிருப்பது, எப்பொழுதும் "நான்" என்று உள்ளே விளங்குவது பரமாத்மாவே. தன்னை ஸேவிப்பவர்களுக்கு சின்முத்திரையினால் இந்த தத்வத்தை ப்ரத்யக்ஷமாக காண்பிக்கிறார் தக்ஷிணாமூர்த்தி. கட்டை விரலும் ஆள்காட்டி விரலும் சேர்ந்திருப்பது ஜீவ-பிரம்ம ஐக்யத்தைக் குறிக்கும்.
செயலும் காரணமும்
தலைவனும் சேவகனும்
ஆசார்யனும் சீடனும்
தந்தையும் மகனும்
தூக்கத்திலோ விழிப்பிலோ மாயையினால் பற்பல மருளை அடைவிக்கப்பட்ட ஆத்மா இந்த உலகை பல வேற்றுமைகளுடன் பார்க்கிறது. உண்மையில் எல்லாம் ஒரே ஆத்மாவே.
பூ
அம்பஸ்
அனல்
நிலம்
ம்பரம்
அம்சு
நாதம்
புமான்
பரமேச்வரனுக்கே இந்த அசைகின்றதும் அசையாததுமான எட்டு உருவங்கள் பிரகாசிக்கின்றன. உலகத்தின் உண்மையை சோதிக்கின்றவர்களுக்கு எங்கும் நிறைந்த பரமாத்மாவைக் காட்டிலும் வேறு ஒன்றும் இல்லை.
ஸர்வாத்மத்வம் - எல்லாம் ஒரே ஆத்ம ரூபம் என்ற தத்துவம்
கேட்டல், சிந்தித்தல், தியானித்தல், சொல்லுதல்
அணிமா, மஹிமா, லகிமா, கரிமா, ப்ராப்தி, ப்ராகாம்யம், ஈசத்வம், வசித்வம்
இந்த ஸ்தோத்ரத்தை கேட்பதாலும், இதன் பொருள் மனதால் சிந்திப்பதாலும், தியானம் செய்வதாலும், பிறருக்கு நன்றாகச் சொல்வதாலும், எல்லாம் ஒரே ஆத்மாவாக இருக்கும் நிலையாகிய பெரிய ஐச்வர்யத்தோடு கூடிய பரமாத்மத் தன்மை ஏற்படும். மேலும் எட்டு ஸித்திகளான ஐச்வர்யமும் தடையின்றி தானாகவே கைகூடும்.
ஶ்ரீ தக்ஷிணாமூர்த்தி அஷ்டகம்