கன்னியாகுமரி தேவியின் அவதாரத்தின் பின்னணியில் பாணசுரன் என்ற வலிமைமிக்க அசுரனின் கதை உள்ளது. பாணசுரன் கடுமையான தவம் செய்து பிரம்மதேவனிடமிருந்து ஒரு சிறப்பு வரத்தைப் பெற்றான். அந்த வரப்பிரசாதத்தின்படி, ஒரு கன்னிப்பெண்ணால் மட்டுமே அவனை வெல்ல முடியும் என்ற நிபந்தனை இருந்தது. இந்த வரத்தைப் பெற்ற பாணசுரன் உலகெங்கும் அட்டகாசம் செய்யத் தொடங்கினான், தேவர்களை துன்புறுத்தினான்.

தேவர்கள் அனைவரும் ஆதிசக்தியை வேண்டி நின்றனர். அப்போது பராசக்தி தேவி, பாணசுரனை அழிக்க ஒரு அழகான இளம்பெண் வடிவில் கன்னியாகுமரியாக அவதரித்தாள். தேவி கன்னிப்பெண்ணாக, மிகுந்த வீரமும் சக்தியும் கொண்டவளாக, தென்னிந்தியாவின் கடைசிப் புள்ளியில் தவம் செய்யத் தொடங்கினாள். அவளது அழகு மூன்று உலகங்களிலும் பரவியது.

கன்னியாகுமரி தேவியை போற்றும் சம்ஸ்கிருத ஶ்லோகங்கள் வர்ணமாலையின் ஒவ்வொரு எழுத்தையும் தொடங்கி எழுதப்பட்டுள்ளன. இது வர்ணாத்யக்ஷர கீதாஞ்சலி என்று அழைக்கப்படுகிறது. இந்த ஶ்லோகங்கள் தேவியின் பரம்பொருள் தன்மையையும், அவளது தெய்வீக குணங்களையும் விவரிக்கின்றன.

இந்த ஶ்லோகத்தில், தேவி பரப்ரஹ்மமாக, பிரபஞ்சத்தின் ஆட்சியாளராக, எண்ணற்ற வடிவங்களைக் கொண்டவளாக, கருணையின் உருவமாக விவரிக்கப்படுகிறாள். அகண்ட ப்ரஹ்மாண்டம் என்ற சொல் முழு பிரபஞ்சத்தையும் குறிக்கிறது, அதற்கு தேவியே நகரேஶ்வரி என்று சொல்லப்படுகிறது.

இந்த ஶ்லோகம் தேவியின் விஶ்வரூபத்தை விவரிக்கிறது. அவள் மூன்று உலகங்களிலும் நிறைந்திருக்கிறாள் என்பது, அவளது சர்வ வியாபகத்தன்மையை குறிக்கிறது. தேவி ஆனந்த ஸ்வரூபிணி, அதாவது பேரின்ப வடிவானவள். பரமாத்மா ரூபம் என்பது, அவள் பரம்பொருளின் நேரடி வெளிப்பாடு என்பதைக் குறிக்கிறது.

கன்னியாகுமரி தேவி பல்வேறு வடிவங்களில் பக்தர்களுக்கு காட்சி அளிக்கிறாள். ஒவ்வொரு வடிவமும் ஒரு குறிப்பிட்ட நோக்கத்திற்காகவும், சக்தியை வெளிப்படுத்தவும் உள்ளது. இந்த வடிவங்கள் அனைத்தும் ஆதிசக்தியின் பல்வேறு அம்சங்களாக கருதப்படுகின்றன.

கன்னியாகுமரி தேவி பல்வேறு ஆயுதங்களுடன் சித்தரிக்கப்படுகிறாள். ஒவ்வொரு ஆயுதமும் ஒரு குறிப்பிட்ட சக்தியை அல்லது குணத்தை பிரதிநிதித்துவம் செய்கிறது. சுதர்ஶன சக்கரம் அவள் கையில் இருப்பது விஷ்ணு சக்தியுடனான தொடர்பை குறிக்கிறது. இது தீமைகளை அழிக்கும் சக்தியின் அடையாளம்.

கன்னியாகுமரி தேவியின் வாழ்க்கையில் பல முக்கியமான நிகழ்வுகள் புராணக்கதைகளில் விவரிக்கப்பட்டுள்ளன. இந்த நிகழ்வுகள் ஒவ்வொன்றும் ஆன்மீக பாடங்களையும், வாழ்க்கை நெறிகளையும் போதிக்கின்றன.

கன்னியாகுமரி தேவியின் திருமணம் நடைபெறாமல் போனது வெறும் தோல்வி அல்ல, மாறாக தெய்வீக நோக்கத்தின் நிறைவேற்றம். கன்னிமை என்பது தூய்மையின் சின்னம், அது தேவியின் சுயாதீனத்தையும், தனித்துவத்தையும் குறிக்கிறது. பாணசுரனை கன்னிப்பெண்ணால் மட்டுமே வதம் செய்ய முடியும் என்ற வரம் இருந்ததால், தேவி கன்னிப்பெண்ணாகவே இருக்க வேண்டியிருந்தது.

கன்னியாகுமரி அம்மன் கோயில் இந்தியாவின் மிகப் பழமையான மற்றும் புனிதமான ஆலயங்களில் ஒன்றாகும். இந்த கோயிலின் வரலாறு 3000 ஆண்டுகளுக்கும் மேலானது என்று கருதப்படுகிறது. தமிழ்நாட்டின் தென்கோடியில், மூன்று கடல்கள் சங்கமிக்கும் புனித இடத்தில் அமைந்துள்ள இந்த கோயில், பக்தர்களுக்கும் சுற்றுலாப் பயணிகளுக்கும் ஒரு முக்கிய இடமாக திகழ்கிறது.

கோயிலில் தினமும் ஆறு கால பூஜைகள் நடைபெறுகின்றன. உஷதகால பூஜை, காலசந்தி பூஜை, உச்சிகால பூஜை, சாயரட்ச பூஜை, இரண்டாம்கால பூஜை, அர்த்த யாமம் பூஜை என்று வரிசையாக பூஜைகள் நடைபெறுகின்றன. ஒவ்வொரு பூஜையின்போதும் விசேஷ மந்திரங்கள் உச்சரிக்கப்படுகின்றன.

கன்னியாகுமரி அம்மனை போற்றும் தமிழ் பக்தி பாடல்கள் பல நூற்றாண்டுகளாக பக்தர்களால் பாடப்பட்டு வருகின்றன. இந்த பாடல்கள் தேவியின் மகிமையை விவரிப்பதோடு, பக்தர்களின் இதயத்தில் பக்தியை வளர்க்கவும் உதவுகின்றன. ஒவ்வொரு பாடலும் தனித்துவமான இசை மற்றும் பாவ அமைப்புடன் உள்ளன.

வர்ணமாலை கீதாஞ்சலியில் உ மற்றும் ஊ கார ஶ்லோகங்களும் மிக முக்கியமானவை. இந்த ஶ்லோகங்கள் தேவியின் அறிவு அருளும் சக்தியையும், பக்தர்களை உயர்வான நிலைக்கு எடுத்துச்செல்லும் ஆற்றலையும் விவரிக்கின்றன.

ஊகார ஶ்லோகம் தேவியின் உயர்த்தும் சக்தியை விவரிக்கிறது. ஊர்த்வகதி என்றால் மேல் நோக்கி செல்லுதல், ஆன்மீக உயர்வு. பக்தனை உயர்ந்த ஆன்மீக நிலைகளுக்கு எடுத்துச்செல்லும் சக்தியாக தேவி விளங்குகிறாள்.