இயற்பகை நாயனார் தனது மனைவியை சாமியாருக்கு தானம் செய்ய முடிவெடுத்ததை கேள்விப்பட்ட குடும்ப உறவினர்கள் கடும் எதிர்ப்பு தெரிவித்தனர். "இது என்ன பைத்தியக்காரத்தனம்? உலகில் யாரும் இப்படி செய்ய மாட்டார்கள்!" என்று கூறி, அவரை தடுக்க முயன்றனர்.

ஆனால் இயற்பகை நாயனார் தனது முடிவில் உறுதியாக இருந்தார். உறவினர்கள் வாள்கள், கைக்குத்துகள் போன்ற ஆயுதங்களுடன் வந்து, பலாத்காரமாக தடுக்க முயன்றனர். அப்போது இயற்பகை நாயனாரும் ஆயுதங்களை எடுத்துக்கொண்டு, "ஓம் நமசிவாய" என்ற சிவபஞ்சாக்ஷர மந்திரத்தை தொடர்ந்து உச்சரித்து, உறவினர்களுடன் போரிட்டார்.

இயற்பகை நாயனாரின் வாழ்க்கை கதை நமக்கு பல முக்கியமான பாடங்களை கற்றுத் தருகிறது. முதலாவதாக, உண்மையான பக்தி என்பது வெறும் வாய்வார்த்தை மட்டுமல்ல, செயல்களில் வெளிப்படுவது என்பதை நமக்கு உணர்த்துகிறது. இயற்பகை நாயனார் தனது பக்தியை வார்த்தைகளால் மட்டும் காட்டவில்லை, மாறாக தனது உயிருக்கு சமமான மனைவியையும் தானம் செய்ய தயாராக இருந்தார்.

இரண்டாவதாக, அவரது வாழ்க்கை குடும்ப பாசங்களுக்கும் மேலான கடவுள் பக்தியின் முக்கியத்துவத்தை வெளிப்படுத்துகிறது. குடும்ப உறவினர்கள் எதிர்த்த போதும், சமூகம் விமர்சித்த போதும், அவர் தனது பக்தி வழியில் உறுதியாக நின்றார். இது சைவ சமயத்தின் "பரம்பொருளே பரம இலக்கு" என்ற தத்துவத்தை சிறப்பாக விளக்குகிறது.

இயற்பகை நாயனாரின் நினைவு தமிழகத்தில் உள்ள பல சிவன் கோயில்களில் பதிவாகி உள்ளது. அவரது பிறப்பிடமான பூம்புகார் பகுதியில் உள்ள சிவன் கோயில்களில், 63 நாயன்மார்களின் சிலைகள் வரிசையில் வைக்கப்பட்டுள்ளன. இதில் இயற்பகை நாயனாருக்கு மூன்றாவது இடம் வழங்கப்பட்டுள்ளது.

குறிப்பாக, திருவையாறு ஐயாறப்பர் கோயில் இயற்பகை நாயனாருக்கு சிறப்பு முக்கியத்துவம் வழங்குகிறது. இந்த கோயில் காவிரி நதிக் கரையில் அமைந்துள்ளது, மேலும் சைவ சமய வரலாற்றில் முக்கிய இடம் வகிக்கிறது. இங்கு ஒவ்வொரு ஆண்டும் இயற்பகை நாயனாரின் குருபூஜை விழா சிறப்பாக கொண்டாடப்படுகிறது.

இயற்பகை நாயனாரின் பெயர் அவரது அசாதாரண தியாகத்தின் நேரடி பிரதிபலிப்பு. இது சாதாரண மனிதர்களுக்கு புரிந்து கொள்ள கடினமான ஒரு செயல். ஆனால் உண்மையான பக்தி என்பது சாதாரண நெறிகளை தாண்டிய ஒன்று என்பதை இந்த பெயர் நமக்கு உணர்த்துகிறது.

இயற்பகை நாயனாரின் பக்தி மற்றும் தியாகம் பல தமிழ் பக்தி இலக்கியங்களில் குறிப்பிடப்பட்டுள்ளது. குறிப்பாக, திருத்தொண்டைத் தொகை என்ற திருப்பதிகத்தில் அவரது பெயர் பதிவாகியுள்ளது. இந்த திருப்பதிகத்தை சுந்தரர் நாயனார் (சுந்தரமூர்த்தி நாயனார்) பாடியுள்ளார்.

இயற்பகை நாயனாரின் வாழ்க்கை மற்றும் தியாகம் இன்றும் சைவ சமூகத்தில் பெரும் மரியாதையுடன் நினைவு கூரப்படுகிறது. அவரது கதை தலைமுறை தலைமுறையாக கடத்தப்பட்டு வருகிறது, மற்றும் பக்தர்களுக்கு ஒரு முன்மாதிரியாக விளங்குகிறது.