வால்மீகி ராமாயணம் ஏழு முக்கிய காண்டங்களாக பிரிக்கப்பட்டுள்ளது. ஒவ்வொரு காண்டமும் ஸ்ரீ ராமரின் வாழ்க்கையின் வெவ்வேறு கட்டங்களையும், அவரது ஆன்மீகப் பயணத்தையும் விவரிக்கிறது.

ஸ்ரீராமரின் நம்பிக்கையான சேவகர் ஸ்ரீஹனுமான், வானர இனத்தின் மாவீரர். சீதா தேவியை தேடி சென்று, ராமருக்கு செய்த உதவிகள் எண்ணற்றவை. அவரது அற்புத சக்திகள், அளவற்ற பக்தி மற்றும் தன்னலமற்ற சேவை ஆகியவை உலகெங்கும் போற்றப்படுகின்றன.

ஶ்ரீமத் வால்மீகி ராமாயணம் மனித வாழ்வின் உயர்ந்த குணங்களையும், ஆன்மீக மதிப்புகளையும் கற்றுத் தருகிறது. தர்மம், பக்தி, சகோதரத்துவம், தியாகம் போன்ற குணங்கள் இந்த காவியத்தின் அடிப்படை.